ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
768
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » و كر قى بيش بوذ ( f . 615 ) رانها بندند و بازوها نهبندند ، و كر اسهال بوذ بس كتفها مالند « 1 » و سر را نيك ، و كر قى بوذ بايهاشان مالند و ساقها ، و كاك را بسايند و « 2 » به شراب خوشبوى و آب سرد « 3 » تر كنند و بدهند تا بياشامذ « 3 » و كر نتوانذ « 4 » بكلو « 5 » فروريزند « 6 » ، و كر شكم بروذ از « 7 » دارو و ناكواريذن طعام « 7 » كه بسيار خورده بوذ اكر « 8 » بكرمابه اندر آيذ و آب بخويشتن بررّيزد روا بوذ ، و باز انكسها را كه ايشان را غشى افتذ از بسيارى خون « 9 » رفتن « 10 » از حيض علاجشان خلاف اين بوذ « 11 » جه حاجتمند بوند ايشان بغذاهاى سرد [ و ] « 12 » قابض جون تترى و غوربا و ناربا كبا قرنفل كرده بوند و كوشت [ سرخى ] « 12 » بسيار و زردى « 13 » خايه يا دقاق تترى ، و آب سرد سوذ دارذشان بغايت ، « 14 » وز حركات « 15 » دور بوند و به جائى باشند كه هواى او « 14 » خوش بوذ و بدان خانه آبى و سيب و كل تازه و مورد و برك رز بسيار نهاده بوذ و امرود « 16 » جينى و انج بدين مانذ و « 2 » اين قانون ياذ دار ، و بدان خانه كباب كنند و مرغ كردانند و بخور كنند تا اين بويها بايشان « 17 » رسذ ، و بباب جوع [ البقرى ] « 12 » علاج اين كونه غشى ياذ كردهام بدان كار كن . و باز اكر غشى از امتلا بوذ بايذ تا دستها و بايهاشان بمالند جنانك بباب حمّى غشى كه از بسيارى خلط آمذه بوذ ياذ كردم و غذا جز ما العسل جيزى نبايذ داذن و كر با ما العسل وذن كوهى بوذ و برّى و زوفا و حاشا
--> ( 1 - 1 ) - ف : و كر قى بيش بوذ بازوها ببندند رانها نهبندند و كتفا بمالند ( 2 ) - ف : « و » ندارد ( 3 - 3 ) - ف : تر كنذ و بدهند تا بياشامند ( 4 ) - ب ه : خورد ( 5 ) - ب ه : افزوده . شان ( 6 ) - ف : فروريزذ ( 7 - 7 ) - ف : ناكواريذن طعام و دارو ( 8 ) - ف : « اكر » ندارد ( 10 - 9 ) - ف : بركرفتن يا ( 10 ) - ب ه : از رعاف و غير رعاف و زنان را ( 11 ) - ب ه : كه كفتم ( 12 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 13 ) - ف : زردهء ( 14 - 14 ) - ف : و از حركات دور بوند . . . كه هواى ايشان ( 15 ) - ب ه : و رنج ( 16 ) - ف : مرود ( 17 ) - ف : بذيشان